Postać Stepana Bandery budzi nadal wielkie emocje, nie tylko w Ukrainie, ale i w Polsce i Rosji. Jednak, w moim przekonaniu, kontrowersje dotyczą w znacznym stopniu nie realnego Bandery, ale wyobrażeń i mitów na jego temat. Spróbuję na dwóch stronach maszynopisu przedstawić w wielkim skrócie i znacznym uproszczeniu subiektywny przegląd faktów i mitów o Stepanie. Z konieczności inne wątki historyczne są tylko zaznaczone.
Традиційний патріотизм (не кажучи вже про націоналізм) ставить вимогу виключності, і санкції за зраду бувають жорсткими. Чи можливо мислити і відчувати інакше? Чи можна бути патріотом двох або більш як двох націй, надто якщо вони мають спільну спадщину та спільні травми?
Tradycyjne patriotyzmy (nie mówiąc już o nacjonalizmach) wymagają wyłączności i sankcje za zdradę bywają surowe. Czy można inaczej? Czy można być patriotą dwóch albo więcej narodów, zwłaszcza tych o wspólnym dziedzictwie i wzajemnych traumach?
Niejeden Polak doznaje podczas wizyty w Ukrainie dysonansu poznawczego: spotyka się z serdecznością i gościnnością, a jednocześnie zewsząd niepokoją go pomniki Bandery i czerwono-czarne sztandary UPA.